کانال یوتیوب کودک یعنی کانالی که مخاطب اصلیاش بچههای زیر ۱۳ سال هستند و باید در یوتیوب استودیو «ساختهشده برای کودکان» (Made for Kids) علامت بخورد؛ این کار کامنت، اعلان، عضویت کانال و تبلیغ شخصیسازیشده را خاموش میکند، ولی کانال هنوز با تبلیغ ساده درآمد دارد. در این مطلب میبینیم کدام ویدیو کودکانه حساب میشود، تنظیم مخاطب را کجا انجام بدهید، چه چیزهایی از دست میرود و یک کانال کودک فارسی از کجا پول درمیآورد.
خیلی از یوتیوبرهای تازهکار فکر میکنند انیمیشن، شعر یا اسباببازی بازار راحتی دارد. واقعیت این است که بازار بزرگ است، اما قانونهایش هم سختتر است. اگر از اول درست شروع کنید، دیگر نگران اخطار و قطع درآمد نیستید.
کانال یوتیوب کودک دقیقا چیست؟
یوتیوب ملاک سادهای دارد. اگر بچهها مخاطب اصلی ویدیو هستند، آن ویدیو «ساختهشده برای کودکان» است. در آمریکا کودک یعنی هر کسی که زیر ۱۳ سال دارد. البته کشورهای دیگر ممکن است سن دیگری داشته باشند.
یوتیوب در صفحه راهنمای تعیین مخاطب این نشانهها را بررسی میکند:
- موضوع ویدیو، مثلا آموزش رنگها و عددها
- بازیگر یا مدل کودک در ویدیو
- شخصیتهای کارتونی، اسباببازی یا آدمهای محبوب بچهها
- زبان ساده کودکانه، شعر، قصه و بازیهای ساده
- تبلیغ ویدیو برای بچهها
با این حال یک نشانه تنها کافی نیست. مثلا ولاگ خانوادگی از شهربازی یا آموزش تعمیر عروسک مخاطب عمومی دارد. همینطور ویدیوی گیمینگ با شوخیهای بزرگسالانه کودکانه حساب نمیشود، حتی اگر بچهها هم آن را ببینند.
یک نکته را هم قاطی نکنید. اپ یوتیوب کیدز با تنظیم مخاطب فرق دارد. درباره خود اپ در مطلب یوتیوب کیدز چیست نوشتهایم و درباره محدود کردن یوتیوب برای بچهها هم مطلب کنترل والدین در یوتیوب را داریم. اینجا فقط از نگاه سازنده محتوا حرف میزنیم.
چرا قانون کانالهای کودک اینقدر سخت است؟
ریشه ماجرا قانون آمریکایی «کاپا» (COPPA) است. این قانون جمع کردن اطلاعات شخصی بچههای زیر ۱۳ سال را بدون اجازه والدین ممنوع میکند. در سال ۲۰۱۹، گوگل و یوتیوب به خاطر همین قانون ۱۷۰ میلیون دلار جریمه دادند. بعد از آن یوتیوب تنظیم مخاطب را برای همه کانالها اجباری کرد.
طبق راهنمای رسمی یوتیوب، همه سازندهها در هر کشوری باید مخاطب ویدیوها را درست مشخص کنند. پس یوتیوبر ایرانی هم از این قانون جدا نیست. اگر تنظیم غلط باشد، کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) یا یوتیوب میتواند با کانال برخورد کند. جریمه هر تخلف کاپا هم الان بیش از ۵۰ هزار دلار است.
از طرف دیگر یوتیوب با یادگیری ماشینی ویدیوهای کودکانه را پیدا میکند. اگر ببیند تنظیم شما اشتباه است، خودش آن را عوض میکند. پس علامت نزدن هیچ سودی ندارد و فقط ریسک را بالا میبرد.
مخاطب کانال یوتیوب کودک را کجا تنظیم کنیم؟
تنظیم مخاطب در دو سطح انجام میشود: کل کانال و هر ویدیو. نسخه وب یوتیوب استودیو برای این کار راحتتر است.
۱. تنظیم برای کل کانال
وارد studio.youtube.com شوید. از منوی سمت چپ Settings و بعد Channel را بزنید. سپس به زبانه Advanced settings بروید. در بخش Audience سه گزینه هست:
- همه ویدیوها برای کودکان ساخته شدهاند (Yes, set this channel as made for kids)
- هیچ ویدیویی برای کودکان نیست (No, set this channel as not made for kids)
- برای هر ویدیو جدا تصمیم میگیرم (I want to review this setting for every video)
در پایان Save را بزنید. توضیح بقیه بخشهای این صفحه را در مطلب تنظیمات کانال یوتیوب ببینید.
۲. تنظیم هنگام آپلود
موقع آپلود، در زبانه Basic info پایین بیایید تا به بخش Audience برسید. اگر ویدیو برای بچههاست، Yes را بزنید. اگر نه، No را انتخاب کنید. بخش محدودیت سنی (Age restriction) هم همینجاست که ربطی به کودک ندارد.
۳. تغییر ویدیوهای قدیمی
در بخش Content ویدیوها را تیک بزنید. بعد از منوی Edit گزینه Audience را بزنید و در آخر Update videos را انتخاب کنید. به این ترتیب چند ویدیو را با هم عوض میکنید.
۴. اعتراض به تصمیم یوتیوب
اگر یوتیوب ویدیوی شما را به اشتباه کودکانه کرد، در اپ یوتیوب استودیو ویدیو را باز کنید. زیر Restrictions روی Set to Made for kids بزنید و Appeal را انتخاب کنید. دلیلتان را بنویسید و بفرستید. یادتان باشد برای هر ویدیو فقط یک بار میشود اعتراض کرد.
چه چیزهایی در کانال کودک خاموش میشود؟
طبق فهرست رسمی یوتیوب، ویدیوی کودکانه این امکانات را ندارد:
| امکان | در ویدیوی کودکانه |
|---|---|
| کامنت | خاموش |
| زنگ اعلان (Notifications) | خاموش |
| تبلیغ شخصیسازیشده | خاموش |
| کارت و صفحه پایانی (End screen) | خاموش |
| عضویت کانال، سوپرچت و سوپراستیکر | خاموش |
| فروش مرچ و بلیت | خاموش |
| چت زنده و دکمه کمک مالی | خاموش |
| پخش در مینیپلیر و ذخیره در پلیلیست یا Watch Later | خاموش |
| واترمارک ویدیو و پخش خودکار در صفحه اصلی | خاموش |
اگر کل کانال کودکانه باشد، پست کامیونیتی، عضویت، اعلان و کامنت در سطح کانال هم بسته میشود. برای همین نمیتوانید از راه چنل ممبرشیپ درآمد بگیرید. بخش نظرها هم دیگر در دست شما نیست، پس تنظیمات کامنت یوتیوب روی این ویدیوها کار نمیکند.
بدترین قسمت برای رشد، صفحه پایانی و پلیلیست است. چون بیننده نمیتواند ویدیو را ذخیره کند، باید از راه جستجو و پیشنهاد یوتیوب به کانال برگردد. پس تامنیل و عنوان در این کانالها وزن بیشتری دارند. راهنمای تامنیل یوتیوب برای همین کار است.
کانال یوتیوب کودک چطور درآمد دارد؟
کانال یوتیوب کودک هنوز میتواند وارد برنامه شراکت یوتیوب شود و تبلیغ بگیرد. فقط نوع تبلیغ فرق دارد. طبق صفحه تبلیغات محتوای کودک، این ویدیوها فقط تبلیغ زمینهای (Contextual) میگیرند. یعنی تبلیغ بر اساس موضوع ویدیو و شهر بیننده انتخاب میشود، نه سابقه جستجوی او.
تبلیغکنندهها هم محدودیت دارند. مثلا تبلیغ خوراکی، لوازم آرایش، بازیهای نامناسب، سیاسی و مذهبی روی این ویدیوها پخش نمیشود. نتیجه این است که رقابت تبلیغکنندهها کمتر و RPM یوتیوب معمولا پایینتر است. خود یوتیوب هم در راهنمایش از احتمال درآمد کمتر حرف میزند.
با این حال حجم بازدید بچهها بالاست. پربازدیدترین ویدیوی تاریخ یوتیوب هم یک شعر کودکانه است که در مطلب بیشترین ویو در یوتیوب سراغش رفتهایم. پس کانال کودک با بازدید زیاد جبران میکند، نه با درآمد بالای هر هزار بازدید. برای آشنایی با کانالهای بزرگ این حوزه، مطلب پرطرفدارترین کانالهای Made for Kids را بخوانید.
راههای دیگر درآمد هم هست:
- فروش محصول بیرون از یوتیوب، مثل کتاب رنگآمیزی یا عروسک شخصیت کانال
- اسپانسر خانوادگی، به شرط اینکه تبلیغ برای بچه گمراهکننده نباشد
- لایسنس دادن انیمیشن یا شعر به اپها و تلویزیون
- بخش دوم کانال برای والدین که کودکانه نیست و همه امکانات را دارد
البته کانال کودکانه به فروشگاه داخل یوتیوب دسترسی ندارد. توضیحش را در مطلب فروش محصول در یوتیوب دادهایم.
کدام ویدیوی کودکانه درآمد را قطع میکند؟
یوتیوب برای محتوای کودک و خانواده اصول کیفیت جدا دارد. یوتیوب ویدیوی باکیفیت را بیشتر پیشنهاد میدهد. در مقابل کانالی که بیشتر ویدیوهایش کمکیفیت باشد، ممکن است از برنامه شراکت کنار گذاشته شود.
اینها از نظر یوتیوب کمکیفیت هستند:
- جعبهگشایی (Unboxing) و ویدیوهایی که فقط اسباببازی یا خوراکی تبلیغ میکنند
- شوخی خطرناک یا نشان دادن عادت غذایی ناسالم
- ویدیوی آموزش رنگ یا عدد که اطلاعات غلط میدهد
- قصه درهمبرهم و صدای نامفهوم که با تولید انبوه ساخته شده
- عنوان پر از کلمه کلیدی یا اغراقشده
- شخصیتهای معروف کارتونی در موقعیت ترسناک یا نامناسب
در عوض اینها امتیاز میگیرند: الگوی مهربانی و دوستی، آموزش مسواک زدن، کاردستی، قصه با شروع و پایان روشن، آموزش درس مدرسه و آواز دستهجمعی. اگر فکر ساخت ویدیو با هوش مصنوعی را دارید، دقت کنید که تولید انبوه بیکیفیت دقیقا همان چیزی است که یوتیوب جریمه میکند. قانونهای کلیتر را هم در مطلب قوانین یوتیوب به زبان ساده و قوانین کسب درآمد ببینید.
ایدههای امن برای کانال یوتیوب کودک فارسی
بازار کودک فارسی هنوز جای خالی زیادی دارد. بیشتر محتوای خوب انگلیسی است و والدین ایرانی دنبال نسخه فارسی با لهجه و فرهنگ خودشان هستند. چند ایده که هم امن است و هم با اصول کیفیت جور است:
- قصهگویی فارسی: قصههای کهن مثل کلیله و دمنه با تصویرسازی ساده
- شعر و ترانه کودکانه: فقط با آهنگ ساخته خودتان یا موسیقی با مجوز
- آموزش الفبا و عدد: با ترتیب درست و صدای واضح
- کاردستی و نقاشی: بدون چهره هم جواب میدهد، مثل ایدههای کانال بدون چهره
- آزمایش علمی ساده و بیخطر: با هشدار حضور بزرگتر
- آموزش زبان انگلیسی برای بچههای فارسیزبان
ایدههای بیشتر را در فهرست ایده برای کانال یوتیوب پیدا میکنید. اگر هم ویدیو را تا آخر نگاه نمیکنند، نکتههای مطلب نگه داشتن بیننده برای بچهها هم کار میکند.
اشتباهات رایج در کانالهای کودک
- علامت نزدن عمدی: برای حفظ کامنت و تبلیغ بهتر. یوتیوب معمولا متوجه میشود و خودش تنظیم را عوض میکند.
- قاطی کردن مخاطب: ویدیوی کودکانه و بزرگسالانه در یک کانال. بهتر است دو کانال جدا داشته باشید.
- استفاده از شخصیتهای دیگران: کارتونهای معروف کپی رایت دارند و ادعای مالکیت میخورید.
- نشان دادن اطلاعات بچه: اسم کامل مدرسه، آدرس یا محله کودک را در ویدیو نیاورید.
- نادیده گرفتن کیفیت: ده ویدیوی سرهمبندیشده از یک ویدیوی خوب ضرر بیشتری دارد.
برای یوتیوبر ایرانی یک موضوع دیگر هم هست. چون برنامه شراکت مستقیم در ایران در دسترس نیست، کانال کودک هم مثل بقیه از راه شبکه چندکاناله درآمد میگیرد. مسیرش را در مطلب مانیتایز یوتیوب در ایران و صفحه نقد کردن درآمد یوتیوب زیگ زاگ نتورک توضیح دادهایم.
سوالات متداول درباره کانال یوتیوب کودک
آیا کانال یوتیوب کودک مانیتایز میشود؟
بله، کانال کودک هم با همان شرطهای عادی وارد برنامه شراکت میشود. فرقش این است که فقط تبلیغ زمینهای میگیرد و درآمد هر هزار بازدید معمولا کمتر است. کانالی که بیشتر ویدیوهایش کمکیفیت باشد، ممکن است از برنامه کنار گذاشته شود.
اگر بچهها ویدیوی من را ببینند، باید کودکانه علامت بزنم؟
نه لزوما. ملاک این است که مخاطب اصلی بچهها باشند. ولاگ خانوادگی یا ویدیوی گیمینگ عمومی که بچهها هم میبینند، معمولا برای همه حساب میشود.
یوتیوب میتواند تنظیم مخاطب من را عوض کند؟
بله، یوتیوب در صورت خطا یا سوءاستفاده تنظیم را تغییر میدهد. شما در اپ یوتیوب استودیو میتوانید اعتراض بدهید. اما برای هر ویدیو فقط یک فرصت اعتراض دارید.
قانون کاپا برای یوتیوبر ایرانی هم مهم است؟
بله، چون یوتیوب از همه سازندهها در هر کشوری میخواهد مخاطب را درست تنظیم کنند. تخلف میتواند به برخورد یوتیوب با کانال یا جریمه برسد. پس محل زندگی سازنده فرقی ندارد.
کانال یوتیوب کودک شورتز هم میتواند بسازد؟
شورتز کودکانه هم همین تنظیم مخاطب را دارد و همان امکانات در آن خاموش است. ولی شورتز راه خوبی برای دیده شدن است، چون بیننده بدون اعلان و پلیلیست هم آن را در فید میبیند. فقط قانون کیفیت محتوای کودک را رعایت کنید.
جمعبندی کانال یوتیوب کودک
در این مطلب از مجله زیگ زاگ نتورک دیدیم کانال یوتیوب کودک یعنی کانالی که مخاطب اصلیاش زیر ۱۳ سال است و باید در یوتیوب استودیو «ساختهشده برای کودکان» علامت بخورد. این تنظیم کامنت، اعلان، عضویت و تبلیغ شخصیسازیشده را میبندد، ولی درآمد تبلیغ زمینهای و راههای بیرون از یوتیوب باز میماند. پس از روز اول مخاطب را صادقانه تنظیم کنید، روی کیفیت قصه و صدا وقت بگذارید و ویدیوی بزرگسالانه را به کانال دیگری ببرید.
اگر کانال کودک دارید و برای مانیتایز یا گرفتن درآمد از ایران سوال دارید، از مشاوره رایگان زیگ زاگ نتورک کمک بگیرید یا در کانال تلگرام ما بپرسید.
منابع:
- راهنمای یوتیوب: تعیین اینکه محتوا برای کودکان ساخته شده یا نه
- راهنمای یوتیوب: تنظیم مخاطب کانال یا ویدیو
- راهنمای یوتیوب: امکانات محتوای ساختهشده برای کودکان
- راهنمای یوتیوب: تبلیغات در محتوای کودکان
- راهنمای یوتیوب: اصول کیفیت محتوای کودک و خانواده
- کمیسیون تجارت فدرال آمریکا: حریم خصوصی کودکان (COPPA)






0 Comments